پروژسترون نوعی هورمون جنسی می باشد که در بدن خانم ها و آقایان وجود دارد ولی میزان آن در بدن خانم ها بیشتر است.
هورمون پروژسترون تولید شده توسط جسم زرد که قسمتی از تخمدان است، می باشد.
با قطع شدن این هورمون و ترشح آن، پریودی در زنان رخ می دهد.
گاهی مواقع ممکن است میزان این هورمون در بدن زنان کاهش یابد و کاهش آن موجب تاثیرگذاری بر روی عملکرد بدن می شود و آن را با اختلال مواجه می کند.
در این شرایط باید موضوع را پیگیری کرده و در جهت رفع آن اقدامات لازم را انجام داد.
زمانی که میزان هورمون پروژسترون کاهش می یابد و اختلالاتی در عملکرد طبیعی بدن ایجاد (چون بروز قاعدگی های نامنظم و عدم بارداری) می گردد، پزشک برای بیمار خود از داروی پروژسترون استفاده می کند.
داروی پروژسترون به اشکال مختلف وجود دارد و با توجه به وضعیت بیمار و شرایطی که دارد تجویز می گردد.
کاربرد های داروی پروژسترون
داروی پروژسترون را در موارد زیر مورد استفاده قرار می دهند:
درمان کردن آمنوره یا قطع شدن قاعدگی
در شرایطی که برای چند ماهی پریودی رخ نداده باشد، با مصرف داروی پروژسترون می توان باعث شروع شدن چرخه قاعدگی شد.
داروی پروژسترون مخصوصا آمپول آن به صورت بازکننده قوی محسوب می شود که باید با تجویز پزشک و طبق دوز تجویزی پزشک مصرف شود و ۲ تا ۷ روز بعد تاثیر خود را در این زمینه می گذارد.
تنظیم شدن قاعدگی های نامنظم
در صورت وجود پریودی های نامنظم از داروی پروژسترون استفاده می شود و مصرف آن باعث تنظیم شدن چرخه قاعدگی در شخص می شود.
مدیریت نمودن خونریزی های شدید
زمانی که هورمون های بدن با عدم تعادل مواجه شود، خونریزی های شدید پریودی رخ می دهد که برای ایجاد تعادل و رفع این خونریزی های شدید، پزشکان از داروی پروژسترون استفاده می کنند.
برای باردار شدن
برای اینکه رحم برای بارداری آماده باشد هورمون پروژسترون بسیار حائز اهمیت است.
در چرخه قاعدگی این هورمون موجب ضخیم شده دیواره رحم شده و لانه ای امن برای تخمک بارور شده فراهم می نماید.
۵ روز بعد از تخمک گذاری مقدار این هورمون به بیشترین حد خود می رسد و اگر لایه داخلی رحم از ضخامت کافی برخوردار نباشد، جنین نمی تواند در آن لانه گزینی کند.
در این شرایط پزشک از داروی پروژسترون استفاده می کند.
در شرایطی که فرد مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک باشد یا تخمک گذاری زودرس داشته باشد، پزشک از آمپول پروژسترون برای بیمار خود استفاده می کند.
برای درمان ریزش مو
درمان ریزش مو جزو کاربرد های کمتر شناخته شده این دارو است.
پروژسترون موجب مهار هورمون تستوسترون می شود، از کوچک شدن فولیکول مو جلوگیری کرده و تقویت شدن رشد مو ها وکم شدن ریزش مو را به همراه دارد.
اشکال داروی پروژسترون
داروی پروژسترون در اشکال مختلف وجود دارد که عبارتند از:
آمپول پروژسترون
با کاهش هورمون پروژسترون عملکرد طبیعی بدن با اختلال مواجه میشود و فرد را با عدم باروری روبرو می کند و قاعدگی های نامنظم را در پی دارد.
در این شرایط پزشک متخصص با تجویز آمپول پروژسترون باعث تنظیم شدن قاعدگی های نامنظم شده و خونریزی های غیر طبیعی را کنترل می کند.
شیاف واژینال پروژسترون
شیاف واژینال پروژسترون که به سیکلوژست هم معروف است از دارو های پروژسترون تجویزی توسط پزشک است.
از شیاف واژینال پروژسترون برای درمان کردن سندروم پیش از قاعدگی، وجود افسردگی بعد از زایمان و … استفاده می شود.
در طول بارداری پروژسترون توسط جفت در بدن زنان تولید می شود و بعد از زایمان مقدار ترشح این هورمون کاهش می یابد و چون وجود و ترشح آن در بدن زنان لازم و ضروری است مشکلاتی چون افسردگی بعد از زایمان را به همراه دارد.
گاهی اوقات زنان با سقط های مکرر مواجه می شوند و این سقط های رخ داده باعث کم شدن میزان قدرت باروری در فرد می گردد.
در این شرایط پزشک از سیکلوژست در جهت پیشگیری کردن از سقط جنین و تقویت نمودن قدرت باروری در فرد استفاده می کند.
قرص پروژسترون
قرص پروژسترون یکی دیگر از شکل های داروی پروژسترون است.
قرص مدروکسی پروژسترون کاربرد های مختلف داشته و برای درمان کردن تنبلی تخمدان، درمان کردن قاعدگی های نامنظم، وجود مشکلات نازایی و سقط های مکرر به کار گرفته می شود.
قرص پروژسترون برای تنظیم کردن چرخه بلوغ نیز به کار گرفته می شود.
گاهی اوقات دختران با نهایی شدن چرخه بلوغ مواجه نمی شوند و به هیپوفیز یا محور هیپوتالاموس مبتلا می شوند.
در این شرایط آن فرد با تاخیر در تخمک گذاری و قاعدگی مواجه می شود که برای رفع آن و بهبودی، پزشک از قرص پروژسترون استفاده می کند.
مدروکسی پروژسترون را برای درمان تنبلی تخمدان نیز تجویز می کنند.
زمانی که تخمدان عملکرد درستی نداشته باشد، باعث بروز هایپر پلازی آندومتر شده و افزایش ضخامت دیواره رحم را فراهم می کند.
نحوه مصرف قرص پروژسترون
قبل از شروع درمان با قرص مدروکسی پروژسترون، بروشور دارو را که داخل بستهبندی قرار دارد، به دقت مطالعه کنید.
این بروشور به شما کمک میکند تا اطلاعات جامعی در مورد قرص پروژسترون کسب کنید و از عوارض جانبی احتمالی آن مطلع شوید.
در صورت داشتن هرگونه سوال در مورد مصرف آن، با پزشک خود مشورت کنید.
دوز و مقدار مصرف قرص مدروکسی پروژسترون از فردی به فرد دیگر متفاوت است، مدروکسی پروژسترون را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
اگر یک دوز قرص مدروکسی پروژسترون را فراموش کردید، به محض یادآوری، دوز فراموش شده را مصرف کنید.
اگر زمان دوز بعدی فرا رسیده است، دوز فراموش شده را نادیده بگیرید و طبق برنامه مشخص شده به مصرف دارو ادامه دهید و هرگز دو قرص را با هم مصرف نکنید.
قرصهای مدروکسی پروژسترون را میتوان قبل یا بعد از غذا مصرف کرد. توصیه میشود آن را به طور کامل با یک لیوان آب ببلعید.
عوارض داروی پروژسترون
پروژسترون نیز مانند سایر داروها در کنار فوایدی که دارد، عوارض جانبی نیز دارد.
بروز همه این عوارض جانبی در بدن همه کسانی که از آن استفاده کردهاند، یکسان نیست.
گاهی اوقات برخی افراد ممکن است عوارض جانبی بسیار خفیف و جزئی را تجربه کنند.
گاهی اوقات، مصرف این دارو ممکن است عوارض جانبی جدی برای فرد مصرف کننده ایجاد کند.
در هر صورت، در صورت داشتن بیمار قبلی یا خاص یا استفاده از داروهای خاص، لازم است قبل از تجویز، پزشک خود را مطلع کنید.
داروی پروژسترون با عوارض جانبی خفیف و عوارض جانبی جدیتر همراه است.
استفاده از داروی پروژسترون باعث بروز عوارض زیر در شخص می شود:
- اسهال و یبوست داشتن
- سردرد داشتن و سرگیجه داشتن
- وجود حس خستگی در شخص
- بروز خواب آلودگی
- وجود درد در قسمت مقعد و واژن
- وجود ترشحات واژن و سوزش در واژن
- داشتن درد در قسمت مفاصل و عضله های بدن
- متورم شدن سینه ها و حساس شدن آنها
- نداشتن میل به برقراری رابطه جنسی
- نفخ و درد معده
- افزایش ترشحات واژن
اگر با عوارض جانبی جدیتری از قرص پروژسترون مواجه شدید، حتماً باید با پزشک خود مشورت کنید.
معمولاً این عوارض جانبی به دلیل تداخلات دارویی برای بیمار رخ میدهد.
آیا داروی پروژسترون باعث چاقی می شود؟
از دغدغههای اصلی بانوانی که داروی پروژسترون مصرف می کنند این است که آیا این دارو باعث چاقی هورمونی میشود؟
باید در نظر داشته باشید که مصرف داروهای مختلف بر خود بدن تأثیر میگذارد.
داروهای هورمونی که برای درمان استفاده میشوند باعث چاقی و افزایش وزن میشوند.
این داروها سهم زیادی در تجمع چربی در اطراف شکم و پهلوها دارند. اگر این موضوع برای شما مهم است، میتوانید با متخصص زنان یا متخصص تغذیه خود در این مورد مشورت کنید.
توصیه میکنیم برای اطلاع از شاخص توده بدنی یا BMI خود به لینک قبلی مراجعه کنید.
در مورد آمپول پروژسترون باید بگوییم که بسته به دوز دارو و فواصل بین تزریق آن و سایر عوامل مهم، این دارو ممکن است باعث چاقی شود.
باید در نظر داشته باشید که اگر این دارو با دوز زیاد به بدن شما تزریق شود، قطعاً باعث چاقی و افزایش وزن خواهد شد.
در مورد شیاف پروژسترون باید بگوییم که یکی از عوارضی که پس از استفاده از این شیافها برای بدن ایجاد میشود، احتباس آب و مایعات در بدن است.
ممکن است متورم به نظر برسید. به طور کلی، استفاده از شیاف پروژسترون منجر به چاقی نمیشود، اما تورم ناشی از استفاده از آن ممکن است در برخی افراد رخ دهد.
موارد احتیاط مصرف داروی پروژسترون
پیش از اینکه داروی پروژسترون برای بیمار تجویز گردد باید شرایط بیمار در نظر گرفته شود. استفاده از این دارو برای افراد زیر باید با احتیاط انجام گیرد و حتما نیاز به تجویز پزشک دارد:
- افرادی که دارای فشار خون بالا هستند.
- افرادی که مبتلا به بیماری متابولیک استخوان هستند.
- افرادی که به بیماری لوپوس مبتلا هستند.
- افرادی که دارای سابقه افسردگی در خود هستند.
- افرادی که سابقه ابتلا به آندومتریوز دارند.
- افرادی که باردار هستند.
مصرف این دارو به افراد زیر نیز توصیه نمی گردد و نباید مورد استفاده قرار گیرد:
- بانوانی که دارای خونریزی دستگاه تناسلی هستند.
- بانوانی که دارای سابقه ابتلا به سرطان سینه هستند.
- بانوانی که سابقه ابتلا به بیماریهای کبدی را دارند.
- بانوانی که سابقه بیماریهای قلبی و ترومبوآمبولیک را دارند.
- بانوانی که دارای بارداری خارج از رحمی بوده اند.
- بانوانی که مبتلا به ترومبوز وریدی عمقی هستند.
تداخلات دارویی داروی پروژسترون
اگر تحت درمان با پروژسترون هستید، نباید همزمان از تعدادی داروی دیگر استفاده کنید.
مصرف این داروها ممکن است باعث واکنشهای شدید و منفی در بدن شود.
قبل از مصرف هرگونه دارو، حتماً باید پزشک خود را در مورد داروهای قبلی که با آنها تحت درمان هستید، مطلع کنید.
خوب است بدانید که مصرف همزمان بسیاری از داروهای گیاهی یا مکملهای غذایی نیز میتواند باعث ایجاد آلرژی یا واکنشهای منفی در بدن شما شود.
مراقب باشید و هرگز خودسرانه از این داروها استفاده نکنید.
دارو های زیر با داروی مدروکسی پروژسترون تداخل دارند:
- داروی های مربوط به انعقاد خون
- دارو های مربوط به تشنج
- دارو های مربوط به دیابت
- دارو های ضد قارچ
- دارو های بیماری HIV
- دارو های مربوط به سرطان
- دارو های مربوط به بیماری های قلبی
در چه شرایطی با مصرف این دارو باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر بیمار با مصرف داروی پروژسترون با عوارض زیر روبرو شود باید به پزشک مراجعه کند:
- داشتن توده در سینه ها
- وجود نفس تنگی
- بروز مشکلاتی در بینایی فرد
- داشتن ناراحتی معده و کم شدن مقدار اشتها
- وجود ادرار و مدفوعی تیره
- داشتن علائم مربوط به افسردگی
- متورم شدن یک یا دو پای فرد
- داشتن درد در قسمت قفسه سینه
2 پاسخ
پروژسترون گیاهی وجود دارد؟
سلام همراه عزیز، بله، برخی مکملها حاوی “فیتواستروژن ها هستند که اثری شبیه پروژسترون دارند، ولی نباید جایگزین درمان پزشکی شوند.